Świadectwo charakterystyki energetycznej (ŚCE) przestało być jedynie technicznym dodatkiem do dokumentacji, a stało się kluczowym elementem obrotu nieruchomościami. Od nowelizacji przepisów w 2023 roku, brak tego dokumentu przy sprzedaży lub wynajmie może skutkować nie tylko problemami u notariusza, ale i realnymi karami finansowymi.
Jako specjaliści od wyceny i rynku nieruchomości, często spotykamy się z pytaniami właścicieli: jak uzyskać świadectwo charakterystyki energetycznej sprawnie i zgodnie z prawem? W tym artykule przeprowadzimy Cię przez ten proces krok po kroku, wskazując na aspekty prawne i praktyczne, które mają wpływ na bezpieczeństwo transakcji.
Czym jest Świadectwo Charakterystyki Energetycznej?
Mówiąc najprościej, jest to dokument, który określa zapotrzebowanie budynku na energię niezbędną do:
-
ogrzewania,
-
wentylacji,
-
przygotowania ciepłej wody użytkowej,
-
klimatyzacji,
-
oświetlenia (w budynkach niemieszkalnych).
Dla kupującego jest to informacja o potencjalnych kosztach eksploatacyjnych („ile wydam na ogrzewanie?”), a dla sprzedającego – wymóg prawny wynikający z Ustawy o charakterystyce energetycznej budynków. Dokument jest ważny przez 10 lat, chyba że w międzyczasie budynek przejdzie termomodernizację (np. wymianę okien, ocieplenie, zmianę źródła ciepła).
Jak uzyskać świadectwo charakterystyki energetycznej? Procedura krok po kroku
Wiele osób obawia się skomplikowanej biurokracji, jednak proces ten jest ustrukturyzowany. Aby wiedzieć, jak uzyskać świadectwo charakterystyki energetycznej, należy wykonać następujące działania:
-
Wybór uprawnionego audytora – Dokumentu nie może wystawić „każdy inżynier”. Musi to być osoba wpisana do Centralnego Rejestru Charakterystyki Energetycznej Budynków prowadzonego przez ministerstwo. Weryfikacja uprawnień to podstawa bezpieczeństwa prawnego.
-
Zgromadzenie dokumentacji – To kluczowy etap, który przyspiesza pracę audytora i jest niezbędny do rzetelnych obliczeń.
-
Audyt i obliczenia – W przypadku nowych budynków często wystarczy projekt powykonawczy. W przypadku starszych nieruchomości, audytor analizuje stan techniczny.
-
Rejestracja dokumentu – Sporządzone świadectwo musi zostać oficjalnie zgłoszone do centralnego rejestru i opatrzone numerem. Dopiero wtedy jest ważnym dokumentem urzędowym.
Niezbędne dokumenty – co przygotować?
Często pytacie nas, jak uzyskać świadectwo charakterystyki energetycznej bez zbędnych opóźnień. Kluczem jest kompletna teczka dokumentów. Powinna ona zawierać:
-
Dane formalne: Numer księgi wieczystej, adres, rok oddania do użytkowania.
-
Dane techniczne: Powierzchnia użytkowa i wysokość pomieszczeń.
-
Parametry przegród: Informacje o grubości i rodzaju ocieplenia ścian, dachu oraz podłóg.
-
Stolarka: Parametry okien i drzwi (współczynnik przenikania ciepła U).
-
Instalacje: Dokumentacja techniczna pieca/pompy ciepła, zasobnika wody oraz systemu wentylacji.
Koszty związane z uzyskaniem świadectwa
Koszty sporządzenia dokumentacji są uzależnione od rodzaju nieruchomości. Poniżej przedstawiamy zestawienie kosztów dla poszczególnych typów obiektów:
| Typ nieruchomości | Cena (zł) |
| Mieszkanie | 229 zł |
| Dom | 399 zł |
| Lokal użytkowy | 439 zł |
Warto pamiętać, że w przypadku obiektów o bardzo skomplikowanej bryle lub braku dokumentacji technicznej (wymagającej inwentaryzacji z natury), może być konieczne przeprowadzenie dodatkowego audytu, co jest wyceniane indywidualnie.
Konsekwencje prawne braku świadectwa
Jako profesjonaliści dbający o bezpieczeństwo obrotu, przypominamy: od 28 kwietnia 2023 roku przekazanie świadectwa nabywcy lub najemcy jest obowiązkowe.
-
Przy sprzedaży: Notariusz odnotuje fakt przekazania świadectwa w akcie notarialnym. Jeśli go nie ma – pouczy o grożącej grzywnie.
-
Przy wynajmie: Kopia świadectwa lub wydruk z rejestru powinny być załącznikiem do umowy najmu.
-
Kara: Brak dokumentu może skutkować nałożeniem grzywny w wysokości do 5 000 zł.
Wartość nieruchomości a klasa energetyczna
Warto spojrzeć na ŚCE nie jak na przykry obowiązek, ale jak na atut. W naszej pracy rzeczoznawców coraz częściej zauważamy korelację: budynki o wysokiej klasie energetycznej (niskim zapotrzebowaniu na energię pierwotną) szybciej znajdują nabywców i utrzymują wyższą wartość rynkową. Wiedza o tym, jak uzyskać świadectwo charakterystyki energetycznej i poprawić wynik punktowy, to inwestycja w wartość Twojego majątku.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Jak uzyskać świadectwo charakterystyki energetycznej dla starego domu bez planów?
Należy zlecić audytorowi wykonanie inwentaryzacji budowlanej. Specjalista dokona pomiarów z natury i na ich podstawie obliczy charakterystykę energetyczną.
Czy świadectwo można zamówić całkowicie online?
Tak, jest to możliwe, jeśli posiadasz kompletną i rzetelną dokumentację techniczną budynku, którą prześlesz audytorowi. W przypadku braków w dokumentacji zalecana jest wizyta lokalna.
Czy notariusz odmówi podpisania aktu bez świadectwa?
Nie, notariusz podpisze akt, ale zawrze w nim pouczenie o braku dokumentu i poinformuje o ryzyku kary grzywny dla sprzedającego.
Kto jest zwolniony z posiadania świadectwa?
Obowiązek ten nie dotyczy m.in. budynków podlegających ochronie zabytkowej (w określonym zakresie), miejsc kultu religijnego oraz budynków mieszkalnych użytkowanych nie dłużej niż 4 miesiące w roku (np. domki letniskowe).
Czy świadectwo jest wymagane przy sprzedaży mieszkania z rynku wtórnego?
Tak, każda transakcja sprzedaży (lub wynajmu) prawa własności do nieruchomości wymaga sporządzenia i przekazania tego dokumentu.